Chó bị ve là chuyện gần như nhà nuôi chó nào ở Việt Nam cũng từng gặp, nhất là khi khí hậu nóng ẩm rất hợp cho ve sinh sôi. Đang vuốt lưng cho cún mà chạm phải một cục nhỏ, cứng, màu xám nâu bám chặt trên da thì rất có thể đó là con ve.
Ve không chỉ làm chó ngứa ngáy, khó chịu mà còn có thể truyền một số bệnh nguy hiểm qua đường máu. Bài viết này giúp bạn nhận biết chó bị ve, gỡ ve đúng cách, làm sạch nhà cửa và biết khi nào cần đưa chó đi thú y.
Ve chó là gì và vì sao chó dễ bị ve?
Ve là loài ký sinh nhỏ, có tám chân khi trưởng thành, sống bằng cách cắm phần miệng vào da và hút máu vật chủ. Lúc đói, ve dẹt và nhỏ như hạt mè; khi đã hút no máu, cơ thể ve căng tròn, có thể to cỡ hạt đậu và đổi sang màu xám hoặc nâu nhạt.
Chó thường nhiễm ve từ những nơi sau:
- Bãi cỏ, bụi cây, công viên: ve nằm chờ trên ngọn cỏ và bám vào lông chó khi chó đi ngang qua.
- Tiếp xúc với chó khác: chơi cùng chó hàng xóm, gửi chó ở khách sạn dành cho chó mèo, đi spa, đi tiêm phòng ở nơi đông chó.
- Ngay trong nhà: ve cái có thể rơi xuống sàn, đẻ trứng trong khe tường, kẽ gạch, gầm giường, ổ nằm. Trứng nở ra lại tìm đến chó, tạo thành vòng lặp khó dứt.
Vì vậy, ngay cả chó nuôi trong chung cư, ít ra ngoài vẫn có thể bị ve nếu người nuôi không để ý.
Dấu hiệu nhận biết chó bị ve
Ve nhỏ và ẩn trong lông nên giai đoạn đầu rất khó thấy. Bạn nên nghi ngờ chó bị ve khi thấy những biểu hiện sau:
- Chó gãi, cắn, liếm một vùng cơ thể nhiều hơn bình thường, hay lắc đầu, cọ người vào tường hoặc sàn nhà.
- Sờ thấy những nốt nhỏ, cứng, nổi lên trên da khi vuốt ngược lông.
- Da quanh chỗ ve bám bị đỏ, sưng nhẹ hoặc đóng vảy.
- Thấy ve bò trên sàn nhà, trên ổ nằm, chăn gối hoặc trên tường gần chỗ chó ngủ.
- Chó rụng lông thành từng mảng nhỏ ở vùng bị ve cắn nhiều.
Những vị trí ve hay bám nhất
Khi kiểm tra, hãy tập trung vào những chỗ da mỏng, ấm và khó tự gãi:
- Trong và quanh vành tai, nhất là nếp gấp tai.
- Kẽ ngón chân, giữa các đệm bàn chân.
- Quanh cổ, dưới vòng cổ.
- Nách, bẹn, bụng dưới.
- Quanh mắt, mõm và dưới đuôi.
Chó bị ve có nguy hiểm không?
Một vài con ve có vẻ vô hại, nhưng không nên xem nhẹ. Tác hại của ve với chó gồm:
- Ngứa, viêm da: chó gãi nhiều dễ làm trầy xước, nhiễm trùng da.
- Mất máu: khi bị ve bám với số lượng lớn, đặc biệt ở chó con hoặc chó nhỏ, chó có thể bị thiếu máu, mệt mỏi.
- Bệnh truyền qua ve: ve có thể mang mầm bệnh ký sinh trùng máu và một số bệnh nhiễm trùng khác. Những bệnh này có thể gây sốt, bỏ ăn, li bì, niêm mạc nhợt nhạt và cần được bác sĩ thú y chẩn đoán, điều trị kịp thời.
Cách gỡ ve cho chó đúng cách tại nhà
Nếu chỉ thấy vài con ve và chó vẫn khỏe mạnh, bạn có thể tự gỡ tại nhà. Điều quan trọng là gỡ trọn con ve, không để sót phần đầu cắm trong da.
Chuẩn bị dụng cụ
- Nhíp đầu nhọn, mảnh hoặc dụng cụ gỡ ve chuyên dụng (bán ở cửa hàng thú cưng).
- Găng tay dùng một lần.
- Bông gòn và dung dịch sát trùng dịu nhẹ dùng cho vết thương ngoài da.
- Một lọ nhỏ có nắp chứa cồn để bỏ ve vào.
- Đèn pin hoặc chỗ có ánh sáng tốt, và một ít đồ ăn thưởng cho chó.
Các bước gỡ ve
- Giữ chó bình tĩnh: chọn lúc chó thư giãn, nhờ thêm một người giữ nhẹ và vuốt ve chó. Với chó nhạy cảm, có thể cho ăn thưởng để đánh lạc hướng.
- Rẽ lông, xác định vị trí: vạch lông để nhìn rõ chỗ ve bám vào da.
- Kẹp sát da: dùng nhíp kẹp vào phần đầu ve, càng sát mặt da càng tốt. Tránh bóp vào phần thân căng tròn vì có thể đẩy dịch trong cơ thể ve ngược vào vết cắn.
- Kéo thẳng, đều tay: kéo từ từ theo hướng thẳng ra khỏi da, lực đều. Không giật mạnh, không vặn xoắn để tránh đứt đầu ve.
- Xử lý con ve: thả ve vào lọ cồn, đậy kín rồi bỏ đi. Không bóp nát ve bằng tay.
- Sát trùng vết cắn: lau vùng da bằng dung dịch sát trùng, sau đó rửa tay thật sạch dù đã đeo găng.
- Khen thưởng chó: cho chó ăn thưởng để lần sau chó hợp tác hơn.
Nếu lỡ để sót đầu ve trong da, đừng cố cạy sâu vì dễ làm tổn thương thêm. Hãy giữ vùng da sạch và theo dõi; nếu chỗ đó sưng đỏ, chảy mủ hoặc chó liếm gãi liên tục, nên đưa chó đến phòng khám thú y.
Những cách gỡ ve không nên làm
- Dùng tay trần bóp hoặc giật con ve.
- Đốt ve bằng que diêm, đầu nhang hay bật lửa: rất dễ gây bỏng cho chó.
- Bôi dầu, xăng, sơn móng tay hay các hóa chất tự chế lên ve để “ve tự nhả”.
- Tự ý dùng thuốc trị ve dành cho gia súc, thuốc diệt côn trùng gia dụng hoặc thuốc dành cho người lên chó.
Khi chó bị ve quá nhiều thì sao?
Khi chó bị ve dày đặc, gỡ bằng nhíp từng con là không khả thi và cũng chưa giải quyết được ve trong môi trường. Lúc này bạn nên đưa chó đến bác sĩ thú y để được tư vấn sản phẩm trị ve phù hợp. Hiện có nhiều dạng như thuốc nhỏ gáy, thuốc dạng nhai, sữa tắm trị ve, vòng cổ chống ve… Mỗi loại có cách dùng, độ tuổi và cân nặng áp dụng khác nhau, nên cần dùng đúng theo hướng dẫn của bác sĩ và nhãn sản phẩm.
Đặc biệt cẩn thận với chó con, chó đang mang thai hoặc cho con bú, chó già và chó đang có bệnh nền: không tự ý dùng thuốc khi chưa hỏi ý kiến bác sĩ thú y.
Vệ sinh nhà cửa để diệt ve tận gốc
Nhiều người trị ve cho chó xong chỉ vài tuần sau lại thấy ve quay lại. Nguyên nhân thường là do ve và trứng ve vẫn còn trong nhà. Song song với việc trị cho chó, bạn nên:
- Giặt ổ nằm, chăn, đệm của chó bằng nước nóng và phơi nắng thật khô. Ổ quá cũ, nhiều ve thì nên thay mới; bạn có thể tham khảo cách chọn mua giường cho chó dễ giặt, dễ vệ sinh.
- Hút bụi kỹ sàn nhà, thảm, sofa, góc tường, khe cửa, gầm giường. Sau khi hút, đổ rác trong máy hút bụi ra túi kín và bỏ ra ngoài ngay.
- Lau sàn thường xuyên, chú ý các kẽ gạch, chân tường, nơi chó hay nằm.
- Dọn sân vườn: cắt cỏ ngắn, dọn bớt bụi rậm, lá khô, đồ đạc chất đống quanh khu vực chó chơi.
Nếu nhà nuôi nhiều chó hoặc nuôi cả chó và mèo, hãy kiểm tra và xử lý cho tất cả các bé cùng lúc, tránh trường hợp con này khỏi thì lại lây từ con kia.
Cách phòng ngừa chó bị ve lâu dài
- Kiểm tra lông và da định kỳ: tập thói quen vuốt kiểm tra toàn thân cho chó vài lần mỗi tuần và sau mỗi lần đi chơi công viên, bãi cỏ.
- Chải lông thường xuyên: vừa giúp lông đẹp, vừa phát hiện ve sớm, nhất là với chó lông dày, lông xù. Giữ bộ lông gọn gàng, như khi cắt tỉa lông cho chó Poodle, cũng giúp bạn dễ quan sát da hơn.
- Tắm cho chó đúng lịch với sữa tắm dành riêng cho chó, không tắm quá dày làm khô da.
- Phòng ve định kỳ theo tư vấn thú y: bác sĩ sẽ gợi ý sản phẩm và lịch dùng phù hợp với tuổi, cân nặng và lối sống của chó.
- Hạn chế cho chó vào bụi rậm, cỏ cao, nhất là vào thời điểm thời tiết nóng ẩm.
- Giữ nhà cửa khô thoáng, vệ sinh ổ nằm định kỳ.
Khi nào cần đưa chó đi thú y?
Hãy đưa chó đến bác sĩ thú y sớm nếu bạn thấy:
- Chó bị ve bám rất nhiều, gỡ không xuể.
- Chó sốt, bỏ ăn, mệt mỏi, nằm li bì, ít vận động hơn hẳn.
- Lợi, lưỡi hoặc mí mắt nhợt nhạt, hoặc nước tiểu đổi màu bất thường.
- Chảy máu cam, có vết bầm tím trên da mà không rõ lý do.
- Vết ve cắn sưng to, chảy mủ, có mùi hôi hoặc chó gãi đến trầy xước, chảy máu.
- Chó con, chó già hoặc chó đang mang thai bị ve.
Những dấu hiệu trên có thể liên quan đến bệnh truyền qua ve hoặc nhiễm trùng, cần được khám và làm xét nghiệm để có hướng điều trị đúng. Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo chung, không thay thế cho chẩn đoán của bác sĩ thú y với trường hợp cụ thể của bé nhà bạn.
Câu hỏi thường gặp
Ve chó có bám vào người không?
Có thể. Ve chủ yếu tìm đến chó nhưng vẫn có thể bám vào người, đặc biệt khi nhà có nhiều ve. Sau khi gỡ ve hoặc dọn ổ cho chó, hãy rửa tay sạch và kiểm tra quần áo, da của mình.
Tắm thật nhiều có hết ve không?
Tắm thông thường có thể rửa trôi một ít ve chưa bám chắc nhưng không loại bỏ được ve đã cắm sâu vào da, cũng không xử lý được ve trong môi trường. Tắm quá nhiều còn làm khô da chó. Cách hiệu quả là kết hợp gỡ ve, dùng sản phẩm trị ve theo tư vấn thú y và vệ sinh nhà cửa.
Lời kết
Chó bị ve không đáng sợ nếu bạn phát hiện sớm và xử lý đúng cách: gỡ ve cẩn thận, làm sạch nhà cửa, phòng ngừa đều đặn và theo dõi sức khỏe của chó sau đó. Hãy biến việc kiểm tra lông, da thành một phần trong thói quen chăm sóc hằng tuần, và đừng ngần ngại đưa bé đến bác sĩ thú y khi thấy dấu hiệu bất thường. Một chú chó sạch ve là một chú chó vui vẻ, khỏe mạnh và an toàn hơn cho cả gia đình.

